Een verslaving kenmerkt zich door een compulsief gebruik van een middel of gedrag, ondanks de negatieve gevolgen.

Hier zijn de belangrijkste kenmerken van een verslaving:

Verlies van controle: Gebruikers hebben moeite om te minderen of te stoppen, ondanks de wens dit wel te doen. 
Compulsief gedrag: Het gebruik wordt een dwangmatig patroon, waarbij de gebruiker steeds meer tijd en energie besteedt aan het verkrijgen en gebruiken van het middel of het uitvoeren van het gedrag. 
Sterk verlangen (craving): Er is een intense drang of hunkering naar het middel of gedrag. 
Tolerantie: Er is steeds meer van het middel nodig om hetzelfde effect te bereiken. 
Ontwenningsverschijnselen: Bij het stoppen of verminderen van het gebruik treden lichamelijke en/of psychische klachten op. 
Negatieve gevolgen: Ondanks de negatieve gevolgen voor de gezondheid, werk, relaties of financiën, blijft de gebruiker doorgaan met het middel of gedrag. 
Verwaarlozing van andere activiteiten: Het gebruik gaat ten koste van andere belangrijke bezigheden zoals werk, studie, hobby’s en sociale contacten. 
Verslaving kan zich manifesteren in het gebruik van middelen (zoals alcohol, drugs, medicijnen) of in gedragingen (zoals gokken, gamen, internetten).